راهنمای عمومی

خانه راهنمای عمومی
لکنت چیست؟
علت شناسی لکنت
علایم و نشانه ها
تشخیص لکنت
ارتباط با افراد دارای لکنت
لکنت چیست؟
لکنت چیست ؟

لکنت روانی گفتار را تحت تاثیر قرار می­دهد. در کودکی شروع شده و در بعضی موارد در تمام عمر ادامه پیدا می­کند. مشخصه این عارضه، اختلال در تولید صداهای گفتاری است که « ناروانی» نیز خوانده می­شود. بیشتر مردم بطور مختصر ناروانی گفتار را در زمان های مختلف تولید می­کنند. به عنوان مثال بعضی کلمات تکرار  و بعضی هم با “اااامممم” یا “ااااا” شروع می­شوند. ناروانی لزوما یک مشکل نیست. هر چند وقتی که فرد تعداد زیادی از ناروانی را تولید کند می­تواند مخل ارتباط شود.

در بیشتر افراد، لکنت دست کم در بعضی کارهای روزانه اثراتی را به همراه دارد. فعالیت­های چالش­برانگیز برای هر فردی متفاوت است. برای بعضی از افراد، مشکل ارتباطی فقط در موارد و فعالیت­های خاصی اتفاق می­افتد. به عنوان مثال در صحبت با تلفن و یا هنگام صحبت در یک جمع بزرگ. برای بیشتر افراد دیگر، مشکلات ارتباطی در فعالیت­ هایی در خانه، مدرسه یا کار اتفاق می­افتند. بعضی از افراد ممکن است مشارکت خود را به کارهای معینی محدود کنند. این « محدودیت در مشارکت » اغلب به این دلیل اتفاق می­افتد که افراد ممکن است نسبت به واکنش دیگران به ناروانیشان، نگران باشند. بعضی دیگر ممکن است ناروانی گفتار خود را بوسیله­ی جایگزینی کلمات در جمله یا بهانه کردن فراموشی هنگام گفتن چیزی، یا صرف نظر و اجتناب از صحبت، از دیگران مخفی کنند. افراد دیگری شاید فکر کنند که از مشارکت­های معینی به خاطر لکنت محروم شده­اند. در واقع تاثیر لکنت در زندگی روزانه می­تواند تحت تاثیر این باشد که خود فرد و دیگران چطور نسبت به این اختلال واکنش نشان دهند.

ترجمه از : احسان محمدخانی – کارشناس برق قدرت

منبع :

 http://www.asha.org/public/speech/disorders/stuttering/#g

علت شناسی لکنت
علت لکنت چیست؟

علت دقیق لکنت ناشناخته است. مطالعات اخیر به نقش ژنتیک، اشاره می­کنند. به نظر می­رسد، خیلی از افراد دارای لکنت صفاتی را به ارث می­برند که آنها را در معرض خطر ایجاد لکنت قرار می­دهد. طبیعت دقیق این صفات در حال حاضر نامشخص است. این صفات هر چه که باشند مشخصا توانایی فرد در به حرکت درآوردن عضلات مختلف لازم برای تولید روان جملات را مختل می­کند.

همه­ی کسانی که مستعد لکنت هستند، دچار این اختلال نمی­شوند. برای بسیاری پیش­آمد­های مشخصی در زندگی ماشه­ی این مشکل را می­کشد. یکی از ماشه­ها، برای ایجاد لکنت رشدی، می­تواند توسعه­ی مهارت­های دستور زبانی باشد. بین سنین دو تا پنج سال کودکان بسیاری از قواعد دستور زبان را یاد می­گیرند. این قواعد اجازه می­دهد که کودکان پیام­های ناپخته (“مامان! شکلات”) را به جملات بلند­تر که نیاز به هماهنگی بیشتری برای تولید روان آنها هست، تغییر دهند. (“مامان لطفا شکلات را در کوله پشتی ام بگذار”). یک کودک که مستعد لکنت است شاید در روان گفتن جملاتی که یکی دو لغت طول دارند، مشکلی نداشته باشد. هر چند هنگامی که کودک شروع به تولید جملات طولانی­تر و پیچیده­تر می­کند، ممکن است خودش را درگیر چالشی ببیند که حاصلش ناروانی گفتار است.

پس از شروع لکنت، عوامل دیگری می­تواند ناروانی بیشتری تولید کند. مثلا: کودکی که به راحتی ناامید می­شود احتمال بیشتری دارد که عضلات گفتار را هنگام ناروانی، منقبض کند. چنین انقباض­هایی می­تواند مدت زمان ناروانی را افزایش دهد. واکنش شنوندگان به لکنت (مانند تمسخر) نیز می­تواند گفتار روان را دچار مشکل کند. افراد دارای لکنت از نظر واکنششان به ناروانی گفتارشان طیف وسیعی دارند. برخی به نظر می­رسد کمترین نگرانی را دارند. سایرین، خصوصا افرادی که واکنش نامطلوبی از شنوندگان گرفته­اند، ممکن است واکنش­های عاطفی بروز بدهند که تولید کلام را بیشتر مختل کند. مثال­های این عواطف عبارتند از: خجالت، شرمندگی و اضطراب.

 

ترجمه از : احسان محمدخانی – کارشناس برق قدرت

منبع: انجمن گفتار –  زبان – شنوایی امریکا

http://www.asha.org/public/speech/disorders/stuttering/#g

علایم و نشانه ها
علایم و نشانه های لکنت چیست؟

لکنت اغلب شامل تکرار کلمات یا بخشی از کلمات و همچنین کشش صداها در گفتار می­شود. این ناروانی­ها اغلب در افراد دارای لکنت بیشتر از افراد دیگر جامعه اتفاق می­افتد. بعضی از افرادی که لکنت می­کنند، در هنگام صحبت کردن بسیار پرتنش یا با کمبود تنفس به نظر می­آیند. گفتار ممکن است متوقف یا کاملا قفل شود. قفل شدن زمانی است که دهان در موقعیت بیان صدایی است اما برای ثانیه­هایی صدایی نمی­آید یا صدای کمی تولید می­شود. بعد از مقداری تلاش، شخص ممکن است کلمه را کامل کند. اصواتی مانند “اااممم” و “مثلا” می­توانند اتفاق بیفتند، بخصوص وقتی که شامل تکرار میشوند”ا ا م ام” یا کشیده میشود “اااااااام” یا وقتی که بصورت تعمدی برای تاخیر در شروع کلمه هایی بکار می­رود که گوینده انتظار دارد در آنها گیر بیفتد.

تعدادی از مثال­های لکنت شامل:

–  ک.ک.ک کجا میروید؟ ( تکرار بخشی از کلمه: شخص برای رفتن از ک.ک.ک. به بقیه صداها در کلمه دچار مشکل می­شود. در تلاش چهارم موفق می­شود کلمه را کامل کند.)

–  سسسسلام ( کشیدن صدا: فرد برای رفتن از “س” در “سلام” به بقیه صداها در کلمه دچار مشکل می­شود. او تلاش برای تلفظ “س” را ادامه می­دهد تا کلمه را کامل کند.)

–  من شما را ملاقات خواهم کرد.اااا حدودای …میدونی، مثلا، عصر ( به میان اندازی: فرد انتظار مشکل را دارد و کلمات “حدود” و “عصر” را به هم ربط می­دهد. ) او اصوات مختلفی را در پاسخ به یک مشکل قابل پیش بینی تولید می­کند، تا توانایی گفتن “عصر” را به نرمی داشته باشد.)

 

ترجمه از : احسان محمدخانی – کارشناس برق قدرت

منبع : انجمن گفتار – زبان –  شنوایی امریکا

 http://www.asha.org/public/speech/disorders/stuttering/#g

تشخیص لکنت
لکنت چگونه تشخیص داده میشود؟
شناسایی لکنت در گفتار فرد ممکن است کار ساده ای به نظر بیاید. ناروانی اغلب مشخص و مختل کننده ی ارتباط افراد است. معمولا وقتی فرد لکنت میکند، شنونده ها میتوانند تشخیص دهند. با این حال، در لحظه ناروانی، لکنت میتواند بیش از آنچه برای مردم قابل مشاهده است اثر بگذارد. بعضی از مشخصه های گفتار همراه با لکنت،  برای شخص شنونده به راحتی قابل تشخیص نیست. در نتیجه، شناخت لکنت نیازمند مهارتهای یک آسیب شناس گفتار و زبان متخصص لکنت است.
در طول یک ارزیابی، اسیب شناس گفتار و زبان به تعداد و نوع ناروانی های گفتاری که فرد در شرایط مختلف تولید می کند دقت میکند.آسیب شناس گفتار و زبان همچنین شیوه های واکنش فرد به ناروانی و سازگاری با آن را ارزیابی می نماید. او همچنین اطلاعاتی در مورد مسخره شدن که ممکن است مشکل را بدتر کند نیز جمع آوری میکند. ارزیابی های مختلفی ( مثل سرعت گفتار، مهارت های زبانی) بسته به سن و تاریخچه ی لکنت فرد  انجام می شوند. سپس اطلاعات فرد آنالیز میشود که تشخیص داده شود که آیا یک ناروانی وجود دارد (یا خیر). اگر اینگونه باشد، میزان تاثیر لکنت بر توانایی انجام دادن و مشارکت در فعالیت های روزانه تعیین می گردد.
در مورد کودکان کم سن و سال مهم است که پیش بینی شود آیا احتمال ادامه یافتن لکنت وجود دارد یا خیر. یک ارزیابی مشتمل است بر تعدادی آزمون ، مشاهدات و مصاحبه هایی که طراحی شده است تا ریسک تداوم لکنت در کودک را تخمین زند. اگر چه اختلاف نظرهایی در بین آسیب شناسان گفتار و زبان در مورد اینکه کدام عامل خطر مهم تر است (و باید) در نظر گرفته شود، وجود دارد. عواملی که توسط بسیاری از متخصصین در نظر گرفته میشود، شامل موارد زیر است:

–   سابقه ی خانوادگی لکنت
–  لکنت هایی که شش ماه یا بیشتر طول کشیده اند
–  وجود اختلالات گفتاری یا زبانی دیگر
–  هراس یا نگرانی شدید در مورد لکنت از جانب کودک یا خانواده اش
هیچ عاملی به تنهایی نمیتواند برای پیش بینی کردن اینکه آیا لکنت کودک تداوم خواهد داشت یا نه به کار رود. ترکیبی از این عوامل میتواند به آسیب شناسان گفتار و زبان کمک کند که تشخیص دهد آیا …
در مورد بزرگسالان و کودکان بزرگتر، این سوال که آیا لکنت ادامه دار است یا نه اهمیت کمتری دارد. زیرا لکنت آنقدر ادامه پیدا کرده است که آن را تبدیل به یک معضل در زندگی فرد کند. برای این افراد ارزیابی شامل آزمون ها، مشاهدات و مصاحبه هایی است که طراحی شده تا شدت کلی اختلال را تخمین بزند. به علاوه تاثیری که اختلال بر توانایی فرد برای برقراری ارتباط و ایجاد مشارکت مورد نیاز در فعالیت های روزانه دارد ارزیابی میشود. اطلاعات ارزیابی برای طراحی برنامه ی درمانی خاص استفاده می شود، برنامه ای که طراحی میشود تا به فرد کمک کند :
–  روان تر صحبت کند
–  موثر تر ارتباط برقرار کند
–  کامل تر در فعالیت های زندگی مشارکت کند

 

ترجمه از : احسان محمدخانی – کارشناس برق قدرت

منبع :

http://www.asha.org/public/speech/disorders/stuttering/#g

ارتباط با افراد دارای لکنت
چگونه می توانم با افراد دارای لکنت بهتر ارتباط برقرار کنم؟

اغلب، افراد درباره­ی اینکه در یک مکالمه چگونه به فرد دارای لکنت واکنش نشان بدهند دچار تردید می­شوند. این تردید منجر به این می­شود که شنونده در زمان­های وقوع لکنت کارهایی انجام دهند مانند: رو برگرداندن، قطع کردن کلام فرد، تکمیل کردن کلمات، یا خیلی ساده­تر، صحبت نکردن با فرد دارای لکنت. هیچ کدام از این واکنش­ها کمک کننده نیستند. عموما، افراد دارای لکنت، دوست دارند با آنها مانند دیگران رفتار شود. آنها بسیار خوب می­دانند که گفتار آنها متفاوت است و بیشتر از بقیه طول می­کشد. متاسفانه این امر گاهی فرد را به احساس فشار برای سریع­تر سخن گفتن وادار می­کند. تحت چنین شرایطی افراد دارای لکنت وقتی می­خواهند نرم و و زمان بندی شده صحبت کنند حتی دچار دشواری بیشتری در گفتار می­شوند. بنابراین شنوندگانی که ظاهری بی تاب یا بی حوصله دارند عملا سخن گفتن افراد دارای لکنت را دشوارتر می­کنند.

   هنگام سخن گفتن با افراد دارای لکنت، بهترین کار این است که به آنها فرصت لازم برای صحبت کردن، داده شود. سعی نشود که جملات را برای آنها تکمیل کنند یا کلمات خالی را برای آنها پر کنند. چنین رفتاری فقط احساس فشار زمانی را برای فرد افزایش می­دهد. همچنین پیشنهاداتی مانند: « آهسته­تر» ، « ریلکس باش» ، یا « یک نفس عمیق بکش»، حتی باعث احساس ناراحتی بیشتر فرد می­شود. چون از این پیشنهادات اینطور بر می­آید که به راحتی می­توان بر لکنت چیره شد، در حالی که اصلا اینطور نیست!

البته افراد مختلف دارای لکنت راه­های مختلفی برای مدیریت مشکلات گفتاری خود دارند. برخی راحت هستند که در این مورد با شما صحبت کنند و برخی خیر. به طور کلی، بسیار کمک کننده است که خیلی راحت از آن فرد پرسیده شود که بهترین راه برای واکنش به لکنتش چیست؟ شما می­توانید بپرسید که: « من متوجه شدم شما لکنت دارید. آیا می­توانید به من بگویید که ترجیح می­دهید دیگران هنگامی که دچار لکنت می­شوید، چگونه با شما برخورد کنند؟ ».  اغلب افراد (دارای لکنت) قدرشناس این توجه شما هستند. شما مطمئنا قصد ندارید از موضع بالا با آنها سخن بگویید یا صرفا بخاطر اینکه آنها لکنت دارند، متفاوت رفتار کنید. شیوه رفتار حمایتی و منطقی شما،  به آنها نشان می­دهد شما علاقمند به محتوای گفتارشان هستید نه به نحوه­ی صحبت کردن آنها. این مسیر می­تواند باعث کاهش تردید یا تنش در موقعیت شده و شرایط را برای ارتباط موثر برای هر دو طرف راحت­تر کند.

 

 

پنج نکته در برخورد با افراد دارای لکنت

1- از توصیه هایی نظیر « آرام باش » ، « یه نفس بکش » ، « راحت باش » ، خودداری کنید. این توصیه ها کمکی به فرد دارای لکنت نمی­کند.

2- با رفتار و اعمال خود به فرد دارای لکنت نشان دهید که به آنچه می گوید توجه می­کنید نه نحوه گفتارش.

3- تماس چشمی طبیعی خود را حفظ کنید و صبورانه و به طور طبیعی اجازه دهید تا فرد دارای لکنت گفتار خود را تکمیل کند.

4- جملات افراد دارای لکنت را کامل نکنید یا کلمه ای را به جای او نگویید.

5- اگر گوشی تلفن را برداشتید و صدایی نشنیدید، اول اطمینان پیدا کنید که این یک فرد دارای لکنت نیست، بعد گوشی را بگذارید.

 

تهیه کننده : احسان محمدخانی – کارشناس برق قدرت

منبع: http://www.asha.org/public/speech/disorders/stuttering/#g